S覺rlar覺n a癟覺klanmas覺 ihtimali doabilecei ihtimaline dayanarak, ihtimal 羹zerine yay覺n yasaklamak Anayasaya, yasalara ve ifade 繹zg羹rl羹羹 hakk覺na ayk覺r覺d覺r. 羹nk羹, yay覺nlar覺 yasaklamak veya yay覺n yapma yasa覺 koymak yasakt覺r.

a覺m覺zda kiilerin bilgi edinmeleri, elde ettikleri bilgiyi yorumlamalar覺 ve bir bakas覺na ulat覺rmalar覺 ifade 繹zg羹rl羹羹n羹n sonucudur. Ayr覺ca 繹zg羹r ve doru haber dola覺m覺 insanlar i癟in hakt覺r ve herkesin haber alma hakk覺 vard覺r.

襤fade 繹zg羹rl羹羹 t羹m hak ve 繹zg羹rl羹klerin omurgas覺”d覺r. S羹rekli 繹zg羹r haber dola覺m覺 veya halk覺n haber alma 繹zg羹rl羹羹n羹n engellenmeye 癟al覺覺lmas覺 羹z羹c羹刑emokrasiyi veya 癟oulculuu veya ifade 繹zg羹rl羹羹n羹 s羹rekli yarg覺 kararlar覺 etraf覺ndan tart覺an bir 羹lke olmamal覺y覺z. Ama 繹yle oluyor ve bunu ya覺yoruz污nce bir yarg覺 karar覺 geliyor, arkas覺ndan demokrasi tart覺malar覺 bal覺yor. Eskisine g繹re daha sertleerek s羹r羹yor

Bas覺n 繹zg羹rl羹羹n羹n kullan覺m覺na veya kendi istedikleri gibi uygulanmamas覺na k覺zanlar bas覺n toplant覺s覺 yapmak suretiyle ve yine bas覺n yoluyla k覺zg覺nl覺klar覺n覺 kamuoyuna a癟覺kl覺yorlar. K覺zd覺klar覺 bas覺na, bas覺n yoluyla g繹r羹lerini duyuruyorlar

Avrupa 襤nsan Haklar覺 S繹zlemesinin 10.maddesine g繹re herkes ifade 繹zg羹rl羹羹 hakk覺na sahiptir. Bu hak bilgi sahibi olmay覺 ve hi癟bir s覺n覺rlama olmaks覺z覺n bilgi ve fikirlerin al覺nmas覺 ve payla覺lmas覺 haklar覺n覺 da i癟erir. S覺n覺rland覺rmalar覺 vard覺r ve 10 uncu maddenin ikinci paragraf覺ndaki s覺n覺rland覺rmalar覺 kabul etmek uygun ve yeterlidir. Geniletilemeyen ve 癟oalt覺lamayan bu s覺n覺rland覺rmalar kanunla 繹ng繹r羹lmelidir. Bu dahi yeterli deildir bu s覺n覺rland覺rmalar覺n demokratik bir toplumda zorunlu olmas覺 esast覺r.

Benzeri d羹zenleme 5187 say覺l覺 Bas覺n Kanununun 3.羹nc羹 maddesinde Bas覺n 繹zg羹rl羹羹 bal覺覺n覺 alt覺nda 繹yle d羹zenlenmitir: Bas覺n 繹zg羹rd羹r. Bu 繹zg羹rl羹k; bilgi edinme, yayma, eletirme, yorumlama ve eser yaratma haklar覺n覺 i癟erir. Bas覺n 繹zg羹rl羹羹n羹n kullan覺lmas覺 ancak demokratik bir toplumun gereklerine uygun olarak; bakalar覺n覺n 繹hret ve haklar覺n覺n, toplum sal覺覺n覺n ve ahlak覺n覺n, milli g羹venlik, kamu d羹zeni, kamu g羹venlii ve toprak b羹t羹nl羹羹n羹n korunmas覺, Devlet s覺rlar覺n覺n a癟覺klanmas覺n覺n veya su癟 ilenmesinin 繹nlenmesi, yarg覺 g羹c羹n羹n otorite ve tarafs覺zl覺覺n覺n salanmas覺 amac覺yla s覺n覺rlanabilir.

Anayasan覺n 26 覺nc覺 maddesindeki D羹羹nceyi a癟覺klama ve yayma h羹rriyetine g繹re; herkes, d羹羹nce ve kanaatlerini s繹z, yaz覺, resim veya baka yollarla tek ba覺na veya toplu olarak a癟覺klama ve yayma hakk覺na sahiptir.Bu hakk覺n s覺n覺rlar覺 maddede yaz覺l覺d覺r.

Anayasan覺n “Bas覺n h羹rriyeti” bal覺kl覺 28 inci maddesinde sans羹r yasaklanm覺t覺r. Bas覺n h羹rd羹r, sans羹r edilemez. Bas覺n h羹rriyetinin hangi hallerde s覺n覺rland覺r覺laca覺 Anayasan覺n 26 ve 27 inci madde h羹k羹mlerinde g繹sterilmitir.

Anayasan覺n 28.maddesinin 6. f覺kras覺nda ise; Yarg覺lama g繹revinin amac覺na uygun olarak yerine getirilmesi i癟in, kanunla belirtilecek s覺n覺rlar i癟inde, hakim taraf覺ndan verilen kararlar sakl覺 kalmak 羹zere, olaylar hakk覺nda yay覺m yasa覺 konamaz. Bu nedenle yay覺m yasa覺 a癟覺klanan yarg覺lama g繹revinin etkiden uzak tutulmas覺 i癟in Anayasan覺n g繹sterdii s覺n覺rlar i癟inde devam eden bir yarg覺lama s覺ras覺nda ve o Mahkemenin verecei kararla m羹mk羹nd羹r. ok dar bi癟imde uygulanabilir.

襤te yay覺n yasaklar覺 T羹rkiyede son y覺llarda nedense en s覺k bavurulan y繹ntemlerden biri haline gelmitir. Bu al覺kanl覺ktan vazge癟ilmesi hukukun gereidir. Prof. Dr. etin zek g繹re halk覺n ger癟ekleri 繹renme hakk覺, 繹zg羹r haber dola覺m覺n覺n varl覺覺 demokratik siyasal d羹zenin temel 繹l癟羹t羹d羹r ve 繹zg羹r haber dola覺m覺n覺 engelleyen, s覺n覺rlayan yasal d羹zenleme yap覺lamaz, uygulama ger癟ekletirilemez. Eer, 繹zg羹r haber dola覺m覺n覺n s覺n覺rland覺r覺ld覺覺, engellendii bir yasal d羹zenleme varsa demokratik siyasal yap覺 yok demektir.

En son Genelkurmay Bakanl覺覺 Askeri Mahkemesi taraf覺ndan 15 Ekim 2008 tarihli karar覺 ile Taraf Gazetesinin 14 Ekim 2008 tarihli haberlerinden dolay覺 t羹m yay覺n organlar覺 i癟in yay覺n yapma yasa覺 karar覺 verildi. Bu karar hukuka ve yasaya ayk覺r覺d覺r.

Kararda yaz覺ld覺覺 羹zere; Taraf Gazetesinde 14 Ekim 2008 tarihinde yay覺nlanan ve bilahare dier bas覺n yay覺n organlar覺 taraf覺ndan da kaynak g繹sterilerek kamuoyuna aktar覺lan ve esasen 癟arp覺t覺lm覺 ve dorulat覺lmam覺 bilgilerle habere esas yap覺lan askeri s覺r niteliindeki gizli bilgi ve belgelerin asker ah覺slarca temin edilip bas覺n yay覺n organlar覺na s覺zd覺r覺lmas覺 olay覺 hakk覺nda soruturma a癟覺lm覺t覺r. Askeri Mahkeme verdii kararla Genelkurmay bakanl覺覺nca bas覺n ve yay覺n organlar覺na verilenler hari癟 olmak 羹zere soruturma kapsam覺nda PKKya kar覺 icra edilen harekata ait gizli nitelikteki bilgileri i癟iren her t羹rl羹 belge ve dijital kay覺tlar覺n yay覺mlanmas覺n覺 yay覺n yapma yasa覺 ile yasaklam覺t覺r. Yasak, bu soruturma bitene kadar s羹recektir. Mahkeme TCKnin 329 uncu maddesinde belirtilen devletin g羹venliine ait bilgileri a癟覺klamak su癟unun doabilecei ihtimaline ve soruturman覺n gizliliinin ihlalini de m羹mk羹n g繹rd羹羹nden; s繹z konusu soruturma ile ilgili olarak t羹m yaz覺l覺 ve g繹rsel bas覺n ve medya kurulular覺n覺n bu konuda bilgi edinme, yayma, eletirme, yorumlama faaliyetinin k覺s覺tlanmas覺na karar vermitir. Dayand覺覺 Anayasal kurallar ise Anayasan覺n 13 ve 28 inci maddesi ile 5187 say覺l覺 Bas覺n kanunu Madde 3 羹n 2 f覺kras覺ndaki s覺n覺rland覺rma 繹l癟羹tleridir.

Gazeteciler olaylar hakk覺nda kendi g繹rev ve sorumluluklar覺 癟er癟evesinde halk覺n bilgi edinme ve haber alma hakk覺 i癟in haber yapmaktad覺r. Asker kiiler hakk覺ndaki bir soruturma nedeniyle; yay覺n yasa覺 koyarak, herkesin bilgi edinme, yayma, eletirme, yorumlama hakk覺 k覺s覺tlanmamal覺d覺r. Meydana gelen toplumsal olaylardan gazetecileri sorumlu saymak, yap覺lan haberleri ter繹rle ilintilendirmek ve yasaklamak ya da soruturman覺n gizliliini ihlal edecek nitelikte deerlendirmeye tabi tutmak ve s覺rlar覺n a癟覺klanmas覺 ihtimali doabilecei ihtimaline dayanarak, ihtimal 羹zerine yay覺n yasaklamak Anayasaya, yasalara ve ifade 繹zg羹rl羹羹 hakk覺na ayk覺r覺d覺r. 羹nk羹, yay覺nlar覺 yasaklamak veya yay覺n yapma yasa覺 koymak yasakt覺r.

B襤A Haber Merkezi – 襤stanbul
20 Ekim 2008, Pazartesi
Fiket 襤LK襤Z