Türkiye’de işkence ve yargısız infaz artıyor
filed in Güncel Mevzular on Eki.14, 2008
Türkiye İnsan Hakları Vakfı’nın araştırmasına göre son ayda 29 kişi cezaevi ya da gözaltında hayatını kaybetti ve bu rakam son üç senedir artıyor
Türkiye’de gözaltında ya da cezaevinde ölüm vakaları Engin Ceber’in Metris Cezaevinde ölmesi ile tekrar gündeme geldi.AB uyum kriterleri çerçevesinde yeni yasal çalışmalar yapan ve bu konuda titiz davranan Türkiye’de, geçtiÄŸimiz hafta yaÅŸanan Engin Ceber olayı ile iÅŸkence tekrar gündemin üst sıralarını yerleÅŸti.
Adalet Bakanı Åžahin’in olaya ilgili 19 personelin geçici olarak görevden alındığını açıklamasına raÄŸmen tepkiler sürüyor.Türkiye İnsan Hakları Vakfı araÅŸtırması aslında bu tepkilerin yersiz olmadığını ortaya koyuyor.Vakfın araÅŸtırmasına göre son 10 ayda 29 kiÅŸi gözaltında ya da cezaevinde hayatını kaybetti.Üstelik bu rakam son üç senedir artıyor. 2005′te 16, 2006′da 11, 2007′de 10 olan bu sayının 2008 yılında büyük artış göstermesi dikkat çekiyor.
Vakfın araÅŸtırması sadece gözaltında ya da cezaevinde ölüm vakalarını da kapsamıyor.Güvenlik güçlerinin ‘yasalar terörle mücadele de zafiyet yaratıyor’ diyerek yeni çalışmalar yapılmasını istediÄŸi ÅŸu günlerde, vakfın araÅŸtırmasına göre bu sene (2008′in ilk 10 ayı) yargısız infaz, dur ihtarı, rastgele ateÅŸ açma olayları sonucunda 31 kiÅŸinin, faili mechul cinayet sonucunda da 35 kiÅŸinin hayatını kaybettiÄŸi ortaya çıkıyor.
Türkiye İnsan Hakları Vakfı Dokümantasyon Merkezi’nin 1 Ocak 2008’den Bugüne Kadar Elde Ettiği Verilere Göre;
YARGISIZ İNFAZ, DUR İHTARI, RASTGELE ATEŞ AÇMA OLAYLARI
1. Murat Kurtaran
17 Ocak 2008’de Murat Kurtaran (40), Adana’da kar maskesiyle geldiği bankada, güvenlik görevlisini etkisiz hale getirip soygun yaptı. Kırmızı ışıkta bekleyen bir kadın sürücüyü tehdit ederek aracına binen Kurtaran, polisin açtığı ateşle vurularak öldürüldü.
2. Hüseyin Turgut
26 Ocak 2008’de Yalova’da bir polis memuru ile mimar arasında park etme yüzünden çıkan tartışmada polis memuru G.E.’nin mimar Hüseyin Turgut’a ateş etmesi sonucu Hüseyin Turgut kaldırıldığı hastanede kurtarılamayarak yaşamını yitirdi.
3. Yahya MenekÅŸe
15 Åžubat 2008’de Şırnak’ın Cizre ilçesi’nde Abdullah Öcalan’ın Türkiye’ye getirilmesinin (15 Åžubat 1999) yıldönümü nedeniyle yapılan protesto gösterileri sırasında polis panzerinin ezdiÄŸi 16 yaşındaki Yahya MenekÅŸe adlı genç öldü. Şırnak Barosu BaÅŸkanı NuÅŸirevan Elçi, “kafasına isabet eden taÅŸ sonucu yaÅŸamını yitirdiÄŸi” ÅŸeklindeki haberleri yalanlayarak olayların tırmanmasında emniyet güçlerinin kontrolsüz güç kullanmasının ve halkı galeyana getirecek tavırlarda bulunmasının etkili olduÄŸunu ifade etti. Elçi, yapılan otopsi sonucunda MenekÅŸe’nin panzerin ezmesi sonucu yaÅŸamını yitirdiÄŸinin kesinleÅŸtiÄŸini söyledi.
4. Ahmet Çakal
20 Şubat 2008’de İzmir’in Narlıdere İlçesi’nde Ahmet Çakal (41) adlı kişi, tartıştığı emekli polis memuru Sıdkı Dalgın tarafından vurularak öldürüldü. Olayın Dalgın’ın, Ahmet Çakal’ın evinin yakınlarında sık sık silahlı atış talimi yapması üzerine Çakal’ın Dalgın’ı uyarması sonucu çıktığı öğrenildi.
5. Mehmet Deniz
5 Mart 2008’de Van’ın Erciş İlçesi’nde “8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günüö dolayısıyla gerçekleştirilen şölene, güvenlik güçlerinin müdahalesi sonucu çıkan olaylarda ağır yaralanan Mehmet Deniz (51) adlı kişi yaşamını yitirdi. Deniz’in gözaltına alınıp polis otobüsüne bindirildikten polislerce dövüldüğü ileri sürüldü.
6. Zeki Erik
22 Mart 2008’de Van’daki Newroz kutlamalarına müdahale eden güvenlik güçlerinin açtığı ateş sonucu göğsünden yaralanan Zeki Erik adlı kişinin kaldırıldığı 100. Yıl Üniversitesi Araştırma Hastanesi’nde öldüğü bildirildi.
7. İkbal Yaşar
23 Mart 2008’de Hakkâri Yüksekova’da Newroz kutlaması yapmak isteyenlere emniyet güçlerinin müdahale etmesi sonucu İkbal Yaşar adlı kişi öldü.
8. Ramazan Dal 22 Mart 2008’de Van’da düzenlenen Newroz kutlamasının ardından çıkan olaylarda yaralanan Ramazan Dal (30), 10 gündür tedavi gördüğü hastanede 1 Nisan 2008’de hayatını kaybetti.
9. Fahrettin Åžedal
Hakkâri’nin Yüksekova İlçesi’nde 23 Mart 2008’de yapılan Newroz kutlamasında meydana gelen olaylarda yaşamını yitiren İkbal Yaşar’ın cenazesinin kaymakamlık tarafından gömüldüğü yerden alınması sırasında çıkan arbedede, bir polis memurunun karnından silahla yaraladığı Fahrettin Şedal, tedavi gördüğü Van 100. Yıl Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’nde 10 Nisan’de öldü.
10. Adil Xwesti
11. Selim Bercef
1 Mayıs 2008’de Irak’ın kuzeyindeki Sındi bölgesinde avlanan Adil Xwesti- Selim Bercef adlı 2 kişi güvenlik güçleri tarafından HPG militanı oldukları gerekçesiyle öldürüldü.
12. Aziz Özer
11 Mayıs 2008’de Van’ın Gürpınar İlçesi’ne bağlı Çiçekli (Panê) Köyü’nde kardeşiyle beraber yürüyen Aziz Özer jandarma ekiplerinin “durö ihtarına uymadığı gerekçesiyle öldürüldü. Aziz Özer’in kardeşi Abdullah Özer’in de tutuklandığı olay hakkında, jandarma ekipleri Abdullah Özer’in “durö ihtarı sonucu ellerini kaldırdığını fakat Aziz Özer’in silahını ateşlediğini iddia etti. Aziz Özer’in ailesi ise oğullarının yakalanabilmesi mümkünken jandarma ekiplerince öldürüldüğünü savunarak İnsan Hakları Derneği (İHD) Van Şubesi’ne başvurdu.
13. Ercan Ceylan
16 Haziran 2008’i 17 Haziran 2008’e bağlayan gece Ankara’nın Mamak İlçesi’nde E.C. ve M.G. adlı kişilerin, bilinmeyen bir nedenle H.D. ve M.D’yi tabancayla yaraladığı; olayı fark eden sivil polis ekiplerinin “durö ihtarına uymayan E.C. ve M.G.’ye ateş ettikleri iddia edildi. Açılan ateş sonucu otomobille kaçan 2 kişiden E.C.’nin öldüğü, M.G.’nin de yaralı olarak yakalandığı bildirildi.
14. Ömer Soyutek
26 Haziran 2008’de, turistik bir tesis yapımı için Sivas’ın Yıldızeli İlçesi’ne bağlı Bayat Köyü’nün arazisinden su alınması için başlatılan çalışmalara köylülerin tepki göstermesi üzerine jandarma müdahale etti. Jandarmanın köylüyü dağıtmak için kullandığı biber gazı köylülerden Ayşe, Ömer, Halil ve Zeliha Soyutek ile Fadime Şahin’i etkiledi. Hastanede tedavi altına alınan köylüler daha sonra taburcu edildi. Tedavisi yapıldıktan sonra köyüne gönderilen Ömer Soyutek (85) dün sabah evinde yaşamını yitirdi. Soyutek’in olaylar sırasında evinin merdivenlerinde oturduğu ve atılan gaz bombalarının merdivenin dibine düştüğü belirtildi.
15. Mehmet Öztünç
16. Tekin EdiÅŸ
3 Temmuz 2008 akşamı Hakkâri’nin Marinus (Kavaklı) ve Kutose Köyleri arasında koyunlarını otlatan Mehmet Öztünç (38) ve Tekin Ediş (35) adlı 2 kişi, güvenlik güçleri tarafından Hêzên Parastina Gel-Halk Savunma Güçleri’nin (HPG) militanı oldukları ve “durö ihtarına uymadıkları gerekçesiyle öldürüldü. Ediş ve Öztunç’un cesetlerinin ise 2 gün boyunca olay yerinde bekletildiği ve 5 Temmuz 2008’de Üzümcü Karakolu’na götürüldüğü öne sürüldü.
17. Mirsevdin Hacetmen
4 Temmuz 2008’de Ağrı’nın Doğubayazıt İlçesi’nde koyunlarını otlattığı belirtilen İran uyruklu Mirsevdin Hacetmen adlı çobanın güvenlik güçleri tarafından öldürüldüğü öğrenildi. Olaydan sonra Hacetmen ailesinin Doğubayazıt’a gelerek Cumhuriyet Savcılığı’na başvurduğu ve savcılık talimatıyla Hacetmen’in öldürüldüğü olay yerine gidildiğinde Hacetmen’in sınır hattında gömüldüğü ortaya çıktı.
18. İranlı X.X.
9 Temmuz 2008’de IÄŸdır’ın Aralık İlçesi’nde askerî birlik bölgesinde, İran sınırından Türkiye’ye geçmek isteyen gruptan İran uyruklu bir kiÅŸi, güvenlik güçlerinin “dur” ihtarına uymaması ve üzerine güvenlik güçleri tarafından öldürüldü.
19. Aytekin Oflas
10 Temmuz 2008’de motosikleti parka çekilen Orhan Oflas’ın 11 Temmuz 2008’de Çarşı Mahallesi’ndeki Önleyici Hizmetler Büro Amirliği’ne geldiği ve polis memuru Serkan Aktekin’e bıçakla saldırdığı söylendi. Aytekin’in Oflas’ın elinden bıçağı almaya çalışması üzerine karakoldan çıkan bir polis memurunun ateş açması sonucu Oflas’ın yaralandığı belirtildi. Aytekin’in tekrar ateş etmesi üzerine göğsünden yaralanan Oflas’ın hastaneye götürülürken öldüğü öğrenildi.
20. Gürsel Varol
15 Temmuz 2008 sabahı Ankara’da polis ekiplerinin “durö ihtarına uymayarak otomobiliyle kaçtığı iddia edilen Güersel Varol, polis ekiplerinin açtığı ateş sonucu vurularak hayatını kaybetti.
21. Yusuf Ziya Balıkçı
Adana’da 5 Ocak 2008’de ailesinden 3 kişiyi öldürdükten sonra yaşamına 5 kurşunla son verdiği iddia edilen Yusuf Ziya Balıkçı’dan (36) çıkan kurşunların 4’ünün Balıkçı’ya müdahale eden polis memurlarına ait olduğu saptandı. İddiaya göre, Balıkçı, “teslim olö çağrısı yapan polis memurlarıyla çatışmaya girdiği sırada başına dayadığı tabancasının tetiğini çekerek intihar etmişti. Adana 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nde Balıkçı’yı öldüren 2 polis memuru hakkında ömür boyu hapis cezası istemiyle dava açan savcı, 24Temmuz 2008’de görülen duruşmada polis memurlarının “görevleri dikkate alınarakö cezalandırılmamalarını istedi.
22. Cem İnci
6 Ağustos 2008’de İstanbul’un Bahçelievler İlçesi’nde M.T. ya da M.A. (26) adlı polis memuru, sokakta tekmelediği kutudan üzerine meyve suyu sıçrayınca kendi kendine söylenen Cem İnci’nin (23) kendisine küfür ettiğini sanarak İnci’yi kurşunladı. İddiaya göre polis memuru İnci’nin yanındaki arkadaşı R.Ş.’yi de rehin alıp ağır yaralanan Cem İnci’nin yanına kimseyi yaklaştırmadı. İnci’ye yardım etmek isteyenleri de vurmakla tehdit eden polis memuru olay yerine gelen polis ekibine teslim oldu. Ağır yaralı olarak hastaneye kaldırılan Cem İnci, 12 saat sonra hayatını kaybetti. Kocasinan Polis Karakolu’ndaki işlemlerinin tamamlanmasının ardından Bakırköy Adliyesi’ne sevk edilen polis memuru ise çıkarıldığı mahkeme tarafından “kasten adam öldürmekö suçundan tutuklanarak cezaevine gönderildi.
23. Orhan Caner
Hatay’da 11 Ağustos 2008 günü saat 03:00 sıralarında Aksaray Mahallesi 500 Konutlar Mevkii’ndeki Hatay Emniyet Müdürlüğü Özel Harekât Şubesi binasının arka duvarına 15 kilogram ağırlığında plastik patlayıcı madde bıraktığı iddiasıyla Orhan Caner güvenlik güçleri tarafından vurularak öldürüldü.
24. Mehmet Dölek
25. Mustafa Tangüner
22 Ağustos 2008’de Mardin’in Derik İlçesi kırsalında Mehmet Dölek ve Mustafa Tangüner adlı 2 silahsız HPG militanının yemek yedikleri sırada güvenlik güçleri tarafından sağ yakalandığı daha sonra kurşuna dizildikleri ileri sürüldü.
26. Ahmet Sargın
23 Ağustos 2008’de Sakarya’nın Sapanca İlçesi’nde düzenlenen bir eğlencenin, vakit gece yarısını geçtiği için sonlandırılmasını isteyen polis ekipleriyle Kestanelik Mahallesi sakinleri arasında çıkan tartışmada 2 polis memurunun yaralanması üzerine, M.İ. adlı polis memurunun havaya ateş açması sonucu polis memuru Ahmet Sargın (41) yaşamını yitirdi.
27. Turan Özdemir
25 Ağustos 2008’de Sivas’ta, kontrol noktasında “durö ihtarına uymayarak kaçmaya çalışan otomobile, otomobilde bomba olabileceği şüphesiyle polis ekipleri ateş açtı. Olayda otomobil sürücüsü Turan Özdemir hayatını kaybetti.
28. Cengiz Koç
Polis ekipleri 26 Ağustos 2008’de Bursa’nın Nilüfer İlçesi’nde, hırsızlık ihbarı üzerine bir apartmana baskın düzenledi. Apartmanda polis memuru R.K. tarafından, “durö ihtarına uymadığı gerekçesiyle vurulan Cengiz Koç (24) yaralı olarak kaldırıldığı hastanede yaşamını kaybetti.
29. Nusret Kalkan
28 Ağustos 2008’de Mardin’in Nusaybin İlçesi Beyazsu piknik alanında aileleriyle görüşen 3 silahsız HPG militanına güvenlik güçlerinin hiçbir uyarıda bulunmadan ateş açması sonucu Nusret Kalkan adlı militanın öldüğü, 2 militanın ise sağ olarak yakalandığı iddia edildi.
30. Reşat Çiçek
4 Eylül 2008’de Reşat Çiçek adlı çoban Hakkâri’nin Yüksekova İlçesi’nde HPG militanı olduğu işddiasıyla güvenlik güçleri tarafından öldürüldü.
31. Murat Tekdal
12 Eylül 2008’de Diyarbakır’ın Lice İlçe’sinde Murat Tekdal (30) adlı kişi ormanlık alanla avlanırken güvenlik güçleri tarafından Hêzên Parastina Gel-Halk Savunma Güçleri (HPG) militanı olduğu iddiasıyla öldürüldü.
Türkiye İnsan Hakları Vakfı Dokümantasyon Merkezi’nin 1 Ocak 2008’den Bugüne Kadar Elde Ettiği Verilere Göre;
FAİLİ MEÇHUL CİNAYET VAKALARI
1. Mehmet Oktay İçgen
24 Şubat 2008’de Gaziantep-Nizip karayolunda tabancayla vurulmuş halde bir erkek cesedi bulundu. Yapılan incelemede ölen kişinin Mehmet Oktay İçgen olduğu tespit edildi.
2. R.K.
31 Mart’ta 2008’de Bitlis’in Hizan İlçesi’nde pancar toplarken kaybolan R.K. (13) adlı çocuk askeri alan yakınların silahla öldürülmüş olarak bulundu.
3. Arif Altak
31 Mart 2008’de Adana’da, Seyhan Nehri’nde regülatör köprü kapaklarına takılmış bir erkek cesedi bulundu. Cesedin üzerinden Arif Altak (47) adına düzenlenmiş nüfus cüzdanı çıktı.
4. X.X.
6 Nisan 2008’de Hakkâri’de, Zap Suyu kenarına başından kurşunlanmış ve tırnakları çekilerek işkence edilmiş halde bir erkek cesedi bulundu. Otopsi yapılması için ceset, Yüksekova Devlet Hastanesi’ne kaldırılırken olayla ilgili soruşturma başlatıldığı ifade edildi.
5. Åžehabbetin Karaman
22 Nisan 2008’de Van’ın Başkale İlçesi’ne bağlı Güvendik Köyü’ne baskın düzenleyen kimliği belirsiz silahlı bir grup, 6 yıl önce Partiya Karkerên Kurdistan’dan-Kürdistan İşçi Partisi- (PKK) kaçarak güvenlik güçlerine teslim olan ve daha sonra Topluma Kazandırma Yasası’ndan faydalanarak serbest bırakılan Şehabbetin Kereman’ı (34) öldürdü. Bazı basın organları Kereman’ı PKK’nin öldürdüğünü ileri sürerken PKK’den bu yönde herhangi bir açıklama yapılmadı.
6. Åžahin Tepeli
22 Nisan 2008’de Muş’un Varto İlçesi’ne bağlı Kayalıkale (Xınzor) Köyü’nde Şahin Tepeli (22) adlı çoban, göğsünden aldığı tek kurşunla ölü olarak bulundu. Tepeli’nin ateşli silah ile vurulduğu belirlendi. Olayla ilgili soruşturmanın devam ettiği bildirildi.
7. Raif İzci
30 Nisan 2008 akşamı Raif İzci (22) adlı kişi, Diyarbakır’ın Ergani İlçesi’nde kimliği belirsiz kişi ya da kişiler tarafından öldürüldü.
8. Yusuf Kılıç
9. Kemal Erbeyi
20 Mayıs 2008’de İstanbul Fatih’te bir binada ihbar üzerine arama yapan polis ekipleri başlarından tabancayla vurulmuş Mardin nüfusuna kayıtlı Yusuf Kılıç (21) ve Kemal Erbeyi (36) adlı 2 kişinin cesedini buldu.
10. Mevlüt Aytekin
Van’ın Başkale İlçesi’ne bağlı Bilgeç Köyü’nün muhtarı Mevlüt Aytekin, 25 Mayıs 2008 gecesi evine gelen kimliği belirsiz silahlı kişiler tarafından köyün dışına götürüldükten sonra başına tek el ateş edilerek öldürüldü. Resmi görevliler ise Aytekin’in HPG militanları tarafından HPG’nin verdiği görevi yerine getirmediği gerekçesiyle öldürüldüğünü açıkladılar.
11. Barış Adsaz
30 Mayıs 2008’de İstanbul Esenyurt’ta, Yurtsever Demokratik Gençlik Meclisi (YDGM) üyesi Barış Adsaz, kimliği belirsiz kişi ya da kişiler tarafından işkence edilerek öldürüldü.
12. Kenan Aktimur
5 Haziran 2008’de Tunceli’de Kenan Aktimur (45) adlı taksici silahlı bir grup tarafından durdurulmak istendi. Kaçmaya çalışan Aktimur’a ateş açılması sonucu Aktimur yaşamını yitirdi.
13. Efraim Çiftçioğlu
10 Haziran 2008’de Elazığ’ın Palu İlçesi’nde Türkiye Cumhuriyeti Devlet Demiryolları’nda (TCDD) bekçi olarak çalışan Efraim Çiftçioğlu (44), başına tek el ateş edilerek öldürülmüş halde bulundu.
14. Necmettin Barut
24 Haziran 2008 gecesi Hakkâri’nin Yüksekova İlçesi’nde kimliği belirsiz kişi ya da kişilerce silahla taranan Necmettin Barut tedavi gördüğü Yüzüncü Yıl Üniversitesi Hastanesi’nde yaşamını kaybetti
15. Kadir KarataÅŸ
13 Temmuz 2008’de Ağrı’nın Patnos İlçesi’nde Kadir Karataş (33) adlı kişi, kimliği belirsiz kişi veya kişilerce öldürüldü.
16. Ahmet Yıldız
15 Temmuz 2008 gecesi İstanbul’un Üsküdar İlçesi’nde Ahmet Yıldız kimliği belirsiz kişi yada kişiler tarafından öldürüldü. Yıldız’ın ölümünden sonra yapılan açıklamalarda Yıldız’ın eşcinsel olmasından dolayı öldürülmüş olabileceği ileri sürüldü.
17. Muhyettin Öksün
18. Ömer Öksün
17 Temmuz 2008’de Diyarbakır’ın Bismil İlçesi’nin Kemberli Köyü’nde seyir halinde olan bir otomobil, kimliği belirsiz kişi veya kişilerce uzun namlulu silahlarla tarandı. Araçta bulunan üç kişiden Muhyettin Öksün ve Ömer Öksün adlı iki kişi olay yerinde yaşamını yitirirken, biri ağır yaralandı. Kaza haberinin ardından bir açıklama yapan İşçi Partisi Genel Başkan Vekili Mehmet Bedri Gültekin ise öldürülenlerin partilerinin üyesi olduğunu ifade etti.
19. Åžefik Ak
20. Aziz Ak
21. Hamit Ak
22. Fırat Bayram
19 Temmuz 2008’de Bingöl’ün Genç İlçesi’ne bağlı Yayla (Warê Mêrg) Köyü Eskiköy Mezrası’na baskın düzenleyen silahlı bir grup, Şefik Ak, Aziz Ak, Hamit Ak, Fırat Bayram adlı 4 kişiyi öldürdü, 8 kişiyi yaraladı.
23. Yaşar Mızrak
24. Enes Arıcı
25. X.X.
5 Ağustos 2008’de İstanbul’un Kartal İlçesi’nde boş bir alandaki bir su kuyusundan 3 kişinin cesedi çıkarıldı. Kısmen çürüdüğü kaydedilen cesetlerden birinin üzerinden, “Yaşar Mızrakö yazılı bir kâğıt çıktığı öğrenildi. Enes Mızrak’ı ise oğlu bir aydır kayıp olan babası teşhis ederken 3. kişinin kimliğine henüz ulaşılamadı. Cesetlerin birbirinden bağımsız zamanlarda kuyuya atıldığı tespit edildi.
26. X.X.
6 Ağustos 2008’de Van’ın Başkale İlçesi’nde kimliği tespit edilemeyen ve başına sıkılan tek kurşunla öldürüldüğü belirlenen 30 yaşlarında bir erkek cesedi bulundu.
27. Faik Hançer
1 Eylül 2008’de Şanlıurfa’nın Siverek İlçesi’nde Faik Hançer adlı kişi, kimliği belirsiz kişiler tarafından öldürüldü.
28. Muhittin Fidan
5 Eylül 2008’de Bingöl’ün Genç İlçesi Yeniyazı Köyü Çevreli Mezrası’nda bir evi basan silahlı bir grup, ev sahibi Muhittin Fidan’ı (63) evin dışına çıkardıktan sonra öldürdü.
29. Remzi BulmuÅŸ
11 Eylül’de Bingöl’ün Çukurdere Köyü yakınlarında dereye yuvarlanmış aracın içinde bir erkek cesedi bulundu. Boğazı kesilmiş ve kalbinden bıçaklanmış cesedin Remzi Bulmuş’a (38) ait olduğu tespit edildi.
30. Suat BozdaÄŸ
15 Eylül 2008’de Şanlıurfa’nın Siverek İlçesi’nde Suat Bozdağ (30) adlı kişi, yolda yürürken uğradığı silahlı saldırıda başına isabet eden 5 kurşunla öldürüldü
31. Gazhi Edilsultanov
Çeçenistan’ın bağımsızlık için Rusya’ya karşı başlattığı mücadelede aktif olarak yer aldıktan sonra emekliye ayrılarak İstanbul’da Çeçen mülteci kampında yaşamaya başlayan Gazhi Edilsultanov (57), Başakşehir İlçesi’nde kafasına isabet eden 2 kurşunla öldürülmüş olarak 17 Eylül’de bulundu. Kampta kalanlar, Edilsultanov’un son olarak kamptan “Kartal’a gidiyorumö diye çıktığını ifade ederken, polis yetkilileri de yaptıkları incelemeler sonucunda Edilsultanov’un 2 Eylül’de öldürülmüş olabileceğini belirtti
32. Serdar Kırtay
20 Eylül’de Diyarbakır’ın Eğil İlçesi’ne bağlı Mezelek Mezrası’nda çobanlık yapan Serdar Kırtay adlı kişi, köyün kırsal kesiminde kimliği belirsiz kişi ya da kişilerce öldürüldü.
33. Nazım Çınar
34. Mahmut Demir
4 Ekim’de Diyarbakır’ın Ekinciler Köyü’nde pamuk tarlasında kalaşnikof tüfekle öldürülmüş Nazım Çınar’a (30) ve Mahmut Demir’e (35) ait 2 erkek cesedi bulundu.
35. Halil Erdem
27 Eylül’de Şanlıurfa’nın Viranşehir İlçesi’nde Halil Erdem (40) adlı kişi, kimliği belirsiz kişi veya kişilerce otomatik silahla tarandı. Vücudunun çeşitli yerlerine isabet eden 14 kurşunla yaralanan Erdem, kaldırıldığı Viranşehir Devlet Hastanesi’nde yaşamını kaybetti.
Türkiye İnsan Hakları Vakfı Dokümantasyon Merkezi’nin 1 Ocak 2008’den Bugüne Kadar Elde Ettiği Verilere Göre;
CEZAEVİNDE ve GÖZALTINDA ŞÜPHELİ ÖLÜM VAKALARI
1. Hasan EroÄŸlu
26 Ocak 2008’de Ankara Sincan 2 Nolu F Tipi Cezaevi’nde, mide rahatsızlığı ve nefes almakta zorluk şikâyetleriyle revire kaldırılan Hasan Eroğlu’nun tüm müdahalelere rağmen kurtarılamadığı ve kalp krizi geçirerek öldüğü açıklandı. 1949 doğumlu Eroğlu Mardin’in Dargeçit İlçesi’nde 1992 yılında tutuklanmış ve PKK davasından müebbet hapse mahkûm olmuştu.
2. Nazmi Nejat Arıbaş
3. X.X.
Antalya L Tipi Cezaevi’nde 18 Şubat 2008’de Nazmi Nejat Arıbaş (35) ve adı belirtilmeyen 16 yaşında bir hükümlünün intihar ettiği belirtildi. Arıbaş’ın çevresindekilere cezaevinde yaşamının tehlikede olduğunu dile getirdiği ileri sürüldü.
4. Osman Dönmez
Bir suç örgütünün lideri olduğu gerekçesiyle yargılanan Osman Dönmez’in, 22 Mart 2008’de, tutuklu kaldığı Tekirdağ F Tipi Cezaevinde geçirdiği kalp krizi nedeniyle kaldırıldığı hastanede hayatını kaybettiği bildirildi.
5. İsmail Hakkı Kaya
27 Mart 2008’de Antalya L Tipi Cezaevi’nde tutulan İsmail Hakkı Kaya (28) yatağında ölü bulundu. Ailesi Kaya’nın vücudundaki izler nedeniyle suç duyurusunda bulundu. Kaya’nın cezaevinde sürekli işkence gördüğünü ve bu yönde savcılığa 3 kere dilekçe vermesine rağmen sonuç alamadığını ifade eden İsmail Hakkı Kaya’nın babası, oğlunun vücudunun belli yerlerinde oluşan darp izlerinin tespit edildiğini ve ölümünün kendilerine 2 gün sonra haber verildiğini belirtti.
6. Mehmet Hayır
Trabzon’un Sürmene İlçesi’nin Küçükdere Köyü’nde tartıştığı akrabası İbrahim Hayır’ı (65) silahla öldürmek suçundan tutuklanan Mehmet Hayır (68), Bahçecik Cezaevi’nde geçirdiği kalp krizi sonucu 2 Nisan 2008’de hayatını kaybetti. Hayır’ın kalp rahatsızlığı olduğu öğrenildi.
7. Selçuk Yıldır
27 Mayıs 2008’de Kocaeli’nde çeşitli suçlardan arandığı iddia edilen Selçuk Yıldır’ın (28), gözaltına alınarak getirildiği Saraybahçe Polis Merkezi’nde intihar ettiği Kocaeli Emniyet Müdürü Hüseyin Namal tarafından açıklandı. Namal, Selçuk Yıldır’ın kendisini kemerle parmaklık demirlerine asarak intihar ettiğini iddia etti.
8. Vusale Süleymanova
13 Haziran 2008’de Iğdır’da kimlik kontrolü için durdurulan ve kimlik sorgusu için gözaltına alınarak karakola götürülmek üzere polis aracına bindirilen Vusale Süleymanova’nın (22), hareket halindeki araçtan düşerek kafasını “yere çarptığıö ileri sürüldü. Iğdır Devlet Hastanesi’nde tedavisi süren Süleymanova, 20 Haziran 2008’de yaşamını yitirdi. Yaklaşık 6 ay önce Pasaport Kanunu’na muhalefet ettiği iddiasıyla sınırdışı edilen Süleymanova’nın, ölüm nedeninin “hareket halindeki minibüsten kaçmaya çalışırken araçtan düşerek kafasını yere çarpması sonucu yaralanmaö olduğu iddia edildi. Iğdır Emniyet Müdürlüğü’nün, Süleymanova’nın düştüğü araçta bulunan polis memurları hakkında da soruşturma başlattığı öğrenildi.
9. Ahmet SaÄŸlam
26 Haziran 2008’de “Yasadışı silah ticareti yapmakö suçlamasıyla Antalya L Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevi’nde tutuklu bulunan Ahmet Sağlam’ın (78) kalp krizi sonucu hayatını kaybettiği ileri sürüldü.
10. Metin Yüksel
2 Temmuz 2008’de Zonguldak’ta Metin Yüksel (38) adlı kişi, eşinin akrabalarını tehdit ettiği ve akrabalarından 4000 YTL’yi alarak gittiği gerekçesiyle evinden alınarak polis merkezine götürüldü. İfadesi alınan Yüksel, daha sonra sağlık kontrolünden geçirildi. İddiaya göre savcılığa çıkarılmak üzere yeniden polis merkezine götürülen Yüksel’in nezarethaneye gireceği sırada, belindeki kemer çıkarılmak istendi. Bir anda panik yaparak kaçmak isteyen Yüksel’in ayağı takılınca yere düştü. Polis memurları tarafından yakalanarak nezarethaneye konulan Yüksel’in bir süre sonra rahatsızlanması üzerine kaldırıldığı Zonguldak Atatürk Devlet Hastanesinde yapılan incelemede öldüğü belirlendi.
11. Kuddusi Okkır
Ergenekon soruşturması kapsamında 20 Haziran 2007’de tutuklandıktan sonra sağlık sorunları nedeniyle 1 Temmuz 2008’de akciğer kanserinden kaynaklanan rahatsızlığının ilerlemesi üzerine tahliye edilen Kuddusi Okkır, 10 Mayıs 2008’den beri tedavi gördüğü Edirne’deki Trakya Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Medikal Onkoloji Bölümü’nde 6 Temmuz 2008’de öldü.
12. X.X.
9 Temmuz’da Hakkâri’nin Yüksekova İlçesi’nde “yasadışı örgüt üyesi olduğuö iddiasıyla korucular tarafından gözaltına alınan ve ismi öğrenilemeyen bir kişinin Yeniköprü Jandarma Karakolu’nda kalaslarla dövülerek öldürüldüğü belirtildi. Olaya tanıklık eden ve adının açıklanmasını istemeyen bir kişi, gözaltına alınan kişinin karakol önünde kalaslarla dövüldüğünü ve aldığı darbeler sonucu yaşamını yitirdiğini belirtti.
13. Bülent Gülbay
12 Temmuz 2008’de, ağırlaştırılmış ömür boyu hapis cezasına çarptırılan Bülent Gülbay (40), tutulduğu Karaman Ermenek M Tipi Kapalı Cezaevi’nde koğuşundaki odada kendini iple asarak intihar ettiği ileri sürüldü
14. Mehmet Sevil
18 Temmuz 2008’de Adana’da, cinayet suçundan mahkûm olan Mehmet Sevil (49) Kürkçüler Cezaevi’nde hayatını kaybetti. Sevil’in, akciğer kanserinden öldüğü öğrenildi.
15. Mehmet Ölçüm
Antalya’nın Manavgat İlçesi’nde Gökçek Yıldız (34) adlı kişiyi öldüren Mehmet Ölçüm (44), 20 Temmuz 2008’de Alanya L Tipi Cezaevi’nde çamaşır ipiyle banyodaki demire kendini astığı iddia edildi.
16. Aytekin Gümüşbaş
Muğla’nın Milas İlçesi’nde işlediği bir suçtan dolayı tutuklanan Aytekin Gümüşbaş, Muğla E Tipi Kapalı Cezaevi’nde geçirdiği rahatsızlık sonucu 24 Temmuz 2008’de öldü. 23 Temmuz 2008’de cezaevinde rahatsızlanan Gümüşbaş’ın, tedavisinin ardından tekrar cezaevine getirildiği; 24 Temmuz 2008 sabahı yine rahatsızlanınca hastaneye sevk edildiği fakat kurtarılamadığı ifade edildi. Gümüşbaş’ın 12 Nisan 2008’deMilas’ta kaldığı cezaevindeki mahkûmlar tarafından darp edildiği öğrenildi.
17. Yılmaz Özdemir
Fethiye Kapalı Cezaevinde 25 Temmuz 2008’de iki saat içerisinde 3 mahkûm rahatsızlanarak hastaneye kaldırıldı. Biri kalp krizi, diğeri solunum yetmezliği ve üçüncüsü de sinir krizi geçirdiği için hastaneye kaldırıldığı öğrenilen mahkumlardan Yılmaz Özdemir (50) kurtarılamayarak hayatını kaybetti. Kalp krizi geçirdiği gerekçesiyle hastaneye getirilen ve burada hayatını kaybeden mahkumun kesin ölüm nedeninin belirlenmesi için İzmir Adli Tıp Kurumuna gönderildi.
18. Alaattin Balamaz
25 Temmuz 2008’de Alaattin Balamaz (64) adlı kişi, Adana Kürkçüler Cezaevi’nde merdivenlerden kayıp düşerek öldü.
19. Ali Çekin
“Yasadışı örgüte yardım ve yataklık yaptığıö iddiasıyla Siirt Kapalı Cezaevi’nde 2006 yılından bu yana cezaevinde tutulan ve karaciğer kanseri olan Ali Çekin (77), rahatsızlığından ötürü sevk edildiği İstanbul Metris Cezaevi’nden tedavi için götürüldüğü İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nde 29 Temmuz 2008’de hayatını kaybetti
20. Şükrü Ege
İzmir’in Buca İlçesi Kaynaklar Beldesi’nde düzenlenen yolsuzluk operasyonu kapsamında tutuklanan Kaynaklar Beldesi Belediyesi’nin Hesap İşleri Müdürü Şükrü Ege (44), 4 Ağustos 2008’de tutuklu bulunduğu Kırıklar 1 No’lu F Tipi Cezaevi’nde geçirdiği kalp krizi sonucu yaşamını yitirdi. Şükrü Ege’nin eşi Süheyla Ege ise, “Tansiyon hastası olması nedeniyle eşimin tutukluğuna itiraz ettik. Türkiye’deki başka önemli davalarda bu tip sorunları yaşayan insanlar da serbest bırakılmıştı. Ancak, bizim başvurumuz değerlendirilmedi ve cezaevinde tutulmaya devam etti. Göz göre göre ölüme terk edildi. Ölümünden sorumlu olan kişilerden adalet önünde hesap soracağızö şeklinde açıklama yaptı.
21. Abdullah Ekinci
Abdullah Ekinci’nin (24) “yasadışı örgüte yardım ve yataklık ettiğiö iddiasıyla tutuklu bulunduğu Tekirdağ E Tipi Cezaevi’nden tutukluluğunun 6. haftasında kaldırıldığı İstanbul Bakırköy Ruh ve Sinir Hastalıkları Hastanesi’nde 2 Ağustos 2008’de intihar etti. Baba Mustafa Ekinci ise, oğlunun kendisine “beni burada öldürecekler, buradan sağ çıkamayacağımö dediğini savundu. Mustafa Ekinci, oğlunun vücudunda morluk ve izlerin bulunduğuna dikkat çekti.
22. Mustafa Leventcanlı
Askerde rütbeli bir askere karşı geldiği için hakkında verilen 3 aylık cezasını tamamlamak üzere 20 gün önce Adana Açık Cezaevi’nde konulan Mustafa Leventcanlı (22), 7 Ağustos 2008’de banyoda kendisini hortumla asarak intihar etti.
23. Ahmet Siren
Bingöl M Tipi Cezaevi hükümlülerinden Ahmet Siren, 8 Ağustos 2008’de Bingöl’ün Saray Mahallesi’ndeki Ağız ve Diş Sağlığı Merkezi’ne jandarma ekipleri arasında giderken, yakın mesafeden kimlikleri henüz belirlenmeyen kişi ya da kişilerce silahla vuruldu. Olay yerinde yaşamını yitiren Siren’in vücuduna beş merminin isabet ettiği belirlendi. Olayla ilgili iki kişinin gözaltına alındığı açıklandı. Siren’in 2005 yılında Genç ilçesine bağlı Servi beldesinde Mehmet Polat’ı kasten öldürme suçundan hükümlü olduğu öğrenildi.
24. Abdülaziz Ekinci
21 Ağustos 2008’de Mardin Cezaevi’nde hükümlü bulunan Abdülaziz Ekinci’nin gardiyanların dayağı sonucu yaşamını yitirdi. Ekinci ailesi gardiyanlar hakkında suç duyurusunda bulunurken savcılık kovuşturmaya gerek görmedi.
Oğlunun görüş günlerinde de ancak iki koluna gardiyanların girmesiyle yürüyebildiğini anlatan Medine Ekinci, “oğlum sırtı, gözü morarmış görüşe geliyordu. Daha önce benimle konuşuyordu. Sonraları konuşamamaya başladıö dedi. Adalet Bakanlığı’na yaptığı başvuruların sonuçsuz kalması üzerine İnsan Hakları Derneği’ne (İHD) başvuran anne Ekinci, İHD’nin girişimleri sonucu oğlunun Adana’da hastaneye kaldırıldığını söyledi.
İHD Diyarbakır Şube Başkanı Muharrem Erbey de, anne Ekinci’nin başvuruları üzerine 22 Temmuz 2008 günü Adalet Bakanlığı, Başbakanlık İnsan Hakları Başkanlığı, TBMM İnsan Hakları Komisyonu, Mardin Valiliği, Mardin Cumhuriyet Başsavcılığı, Mardin Cezaevi İzleme Kurulu’na dilekçeler yazdıklarını, Medine Ekinci’nin 22 Ağustos günü yeniden İHD’ye başvurduğunu ancak oğlu Abdülaziz Ekinci’nin tedavi gördüğü Adana’da öldüğünü söyledi.
25. Duran DoÄŸan
İstanbul Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Sağlık Kurulu’nun “İnfaz Durdurma Raporuöna rağmen tahliye edilmeyen Duran Doğan (62), 9 ay önce konulduğu Metris Cezaevi’nde 2 Ekim’de hayatını kaybetti. Ocak ayında tutuklanarak Metris Cezaevi’ne konulan Doğan’ın yakalanmadan önce akciğer, kalp ve böbrek yetmezliği hastalıklarından dolayı sürekli tedavi gördüğü belirtildi.
26. Murat Çömez
27. Mecit Akkaya
İstanbul Hasdal Askerî Cezaevi’nde 1 Ekim sabahı bir koğuşta çıkan yangında, dumandan zehirlenen Murat Çömez ve Mecit Akaya adlı 2 hükümlü asker hayatını kaybetti. Mecit Akkaya’nın eşi Nurhayat Akaya ise, kocasının gardiyanlar tarafından öldürüldüğünü öne sürdü. Akkaya, eşinin askerden firar suçundan tutuklu bulunduğunu belirterek “askerden duygusal bazı sorunlardan dolayı firar etti. Hasdal Cezaevi’nde cezasını çekmeye başladı. Koğuş arkadaşlarının isyan hazırlığında olduğunu söylüyordu. Gardiyanların kendilerine kötü davranışlar sergilediğini iletiyordu. Beni telefonla son aradığında, ‘ben buradan sağ çıkamayacağım sanırım, hakkını helal et’ demişti. Kayınvalidem, Mecit toprağa verilirken vücudundaki darp izlerinin olduğunu söyledi. Ben de eşimin mezarının açılmasını istiyorumö dedi.
28. Engin Ceber
28 Eylül 2008’de İstanbul’un Sarıyer İlçesi’nde Haklar Derneği Girişimi tarafından düzenlenen “Ferhat’ı vuran polis hâlâ tutuklanmadıö konulu basın açıklamasının ardından, Yürüyüş Dergisi dağıtan Aysu Baykal, Engin Ceber, Özgür Karakaya, Cihan Gün ve Gözde Buldu, polis ekipleri tarafından “görevli polis memuruna mukavemet ettikleriö iddiasıyla darp edilerek gözaltına alındı. İstinye Karakolu’nda “işkence gördükleriniö beyan eden 5 kişiden 4’ü Sarıyer Cumhuriyet Savcısının talebi ile Sarıyer Sulh Ceza Mahkemesi tarafından tutuklandı.
Tutuklananlardan Engin Ceber’in (29) gözaltında tutulduğu karakolda polis memurlarından ve cezaevinde gardiyanlar ile jandarma erlerinden gördüğü işkencelerden ötürü Şişli Etfal Hastanesi Yoğun Bakım Servisi’nde olduğu ve beyin ölümünün gerçekleştiği açıklandı. Halkın Hukuk Bürosu’ndan yapılan açıklamada şu bilgilere yer verildi: “6 Ekim 2008 Pazartesi günü Metris T2 Cezaevi’ne ziyaret amacı ile giden avukat Taylan Tanay, müvekkillerimizin Metris T2 Cezaevi’nde de işkence gördüklerini beyanla Çağdaş Hukukçular Derneği Cezaevi Komisyonu’na talepte bulunmuştu. Komisyon üyeleri mağdurları ziyaret ve işkencenin durdurulması talebi ile suç duyurusunda bulunmak için kurum müdürü ve savcı ile görüşmek üzere Metris Cezaevi’ne gitmişler ve kurum müdüründen mağdurlardan Engin Ceber’in yaşamını yitirdiğini öğrenmişlerdir. Engin Ceber’in cenazesi şu anda Şişli Etfal Hastanesi’ndedirö.
29. Hüseyin Şaşmaz
Gaziantep H Tipi Cezaevi’nde Hizbullah davasından 7 aydır tutuklu bulunan Hüseyin Şaşmaz’ın 6 Ekim’de intihar ettiği bildirildi. İddiaya göre Şaşmaz sabah saatlerinde mescide girerek iple kendini tavana astı.
Cevap Yaz